ساخت قالب تزریق یا خرید قطعه پلاستیکی آماده؟ کدام به‌صرفه‌تر است؟

یک قطعه پلاستیکی پیدا کرده‌اید که در محصولتان استفاده می‌شود. فروشنده حاضر است قطعه را آماده تحویل دهد و از طرف دیگر می‌توانید برایش قالب اختصاصی بسازید و تولید را به یک کارگاه تزریق پلاستیک بسپارید. برای تصمیم‌گیری، قیمت خرید قطعه را با مجموع هزینه ساخت قالب و تولید مقایسه کنید. این مقایسه زمانی معنا دارد که هر دو گزینه از نظر جنس، کیفیت و شرایط تحویل نیاز شما را برآورده کنند.

هزینه ساخت قالب تزریق چقدر است؟

برآورد کارگاهی تولیدی صنعتی برادران بهزادی در ۱۶ آبان ۱۴۰۵ برای ساخت یک قالب تزریق کوچک و ساده با ابعاد حدود ۲۰ × ۳۰ سانتی‌متر، بدون کشویی، جک، راهگاه گرم (هات‌رانر) یا مکانیزم ویژه، ۸۰ تا ۱۲۰ میلیون تومان است. ساخت چنین قالبی معمولاً ۲۰ تا ۳۰ روز کاری زمان می‌برد.

قیمت و نوع فولاد، حجم و دقت ماشین‌کاری، تعداد کویته و پیچیدگی قطعه روی برآورد اثر دارند. قیمت و زمان نهایی پس از بررسی نقشه یا نمونه قطعه مشخص می‌شود. این بازه برای ساخت قالب است و هزینه تولید قطعات جداگانه محاسبه می‌شود.

حتی برای یک قطعه کوچک، پیچیدگی فنی می‌تواند قیمت قالب را به بیش از یک میلیارد تومان برساند. برای مثال، رزوه داخلی که به مکانیزم بازکردن رزوه نیاز دارد، چند کشویی برای آزاد کردن قطعه، تلرانس‌های دقیق یا سیستم راهگاه گرم می‌توانند طراحی، ماشین‌کاری و مونتاژ قالب را پرهزینه‌تر کنند. برای برآورد چنین قالبی، نقشه و الزامات قطعه باید بررسی شوند.

هزینه تولید هر قطعه پلاستیکی از چه چیزهایی تشکیل می‌شود؟

ساخت قالب معمولاً بخش پرهزینه شروع کار است. وقتی قالب آماده شد، برای سفارش‌های بعدی با همان قالب، هزینه اصلی هر قطعه از مواد اولیه، رنگ و اجرت تزریق می‌آید. در تیراژ مناسب، هزینه ساخت قالب بین قطعات بیشتری تقسیم می‌شود و اگر مجموع هزینه تولید هر قطعه سالم کمتر از قیمت خرید آماده باشد، تولید سفارشی می‌تواند به‌صرفه‌تر تمام شود.

• مواد اولیه: قیمت گرید موردنیاز را در مصرف واقعی مواد ضرب کنید. وزن راهگاه سرد و مواد مصرف‌شده در قطعات مردود هم، به‌اندازه‌ای که بازیافت و دوباره مصرف نمی‌شوند، روی هزینه هر قطعه سالم اثر دارند.
• رنگ یا مستربچ: هزینه رنگ به نوع و قیمت مستربچ و درصد مصرف آن بستگی دارد. اگر قیمت مواد را با رنگِ ترکیب‌شده گرفته‌اید، هزینه رنگ را دوباره به جمع اضافه نکنید.
• اجرت تزریق: نرخ دستگاه و زمان سیکل، اجرت هر ضرب را تعیین می‌کنند. برای محاسبه اجرت هر قطعه، این مبلغ را بر تعداد قطعات سالم خروجی همان ضرب تقسیم کنید.

در پیش‌فاکتور بخواهید هزینه قالب، مواد اولیه، رنگ و اجرت تزریق جدا مشخص شوند. هزینه کنترل کیفیت، بسته‌بندی یا حمل را هم در صورت نیاز لحاظ کنید تا قیمت تمام‌شده هر قطعه سالم را با قیمت قطعه آماده تحویلی مقایسه کنید.

در چه شرایطی خرید قطعه آماده به‌صرفه‌تر است؟

در تجربه کارگاهی ما، برای تیراژهایی مثل ۵٬۰۰۰ یا ۱۰٬۰۰۰ قطعه، اگر نمونه آماده با جنس و کیفیت موردنیاز در بازار موجود باشد، ساخت قالب و تولید معمولاً صرفه اقتصادی ندارد. در این تعداد، سهم هزینه قالب از قیمت هر قطعه بالاست. برای سفارش فوری هم زمان ساخت و نمونه‌گیری قالب از برنامه حذف می‌شود. در استعلام خرید، قیمت قطعه سالم تحویلی، هزینه حمل و امکان تأمین دوباره همان مدل را مشخص کنید.

قطعه وارداتی می‌تواند استثنا باشد. اگر قیمت خرید قطعه وارداتی بالاست، اختلاف هزینه خرید و تولید داخلی ممکن است آن‌قدر باشد که هزینه قالب حتی در همین تیراژ پایین هم جبران شود. برای تصمیم‌گیری، قیمت قطعه آماده تحویلی را با مجموع هزینه قالب و تولید قطعات سالم مقایسه کنید.

چه زمانی ساخت قالب اختصاصی ارزش بررسی دارد؟

اگر سفارش تکرارشونده دارید یا قطعه باید با ابعاد، جنس، تلرانس یا شکل خاصی تولید شود، ساخت قالب را بررسی کنید. هزینه قالب در ابتدای کار پرداخت می‌شود و با افزایش تعداد قطعات، سهم آن از هزینه هر قطعه کاهش پیدا می‌کند. برای برآورد تولید، وزن قطعه و راهگاه، تعداد کویته فعال، زمان سیکل و نرخ دستگاه تزریق را در نظر بگیرید.

در تجربه ما، برای سفارش‌های تکرارشونده با مصرف حدود ۵۰٬۰۰۰ تا ۱۰۰٬۰۰۰ قطعه در سال یا بیشتر، ساخت قالب اغلب صرفه اقتصادی دارد، به‌ویژه وقتی هزینه تولید هر قطعه سالم از قیمت خرید آماده پایین‌تر باشد. نقطه سربه‌سر هر سفارش به قیمت قالب و اختلاف هزینه هر قطعه بستگی دارد.

از چند قطعه به بعد ساخت قالب به‌صرفه می‌شود؟

تیراژ سربه‌سر = هزینه ثابت ساخت و راه‌اندازی ÷ اختلاف قیمت خرید و هزینه تولید هر قطعه سالم

مثال یورین باتل ۱۵ گرمی با درِ پیچی

تاریخ مبنای برآورد هزینه قالب و تولید: ۱۶ آبان ۱۴۰۵

همه مبالغ این مثال حدودی‌اند. قیمت نهایی با توجه به نرخ روز مواد اولیه، مشخصات قالب و تیراژ سفارش، پس از بررسی در پیش‌فاکتور اعلام می‌شود.

هر ست یورین باتل در این مثال ۱۵ گرم وزن دارد. بدنه را ۱۲ گرم پلی‌پروپیلن شفاف، مثلاً گرید RP340 و درب را ۳ گرم پلی‌اتیلن در نظر می‌گیریم. هر دو قالب چهارکویته فرض شده‌اند. مبالغ قالب برآورد تقریبی‌اند. نرخ مواد و اجرت تزریق بدنه و درب برآوردهای این نمونه‌اند. سهم رنگ و هزینه‌های جانبی فعلاً فرضی‌اند.

هزینه مواد و تزریق بدنه به‌تنهایی ۷٬۹۰۰ تومان برای هر عدد است، پیش از سهم راهگاه و ضایعات و بدون درب یا سهم قالب. مواد و تزریق درب هم ۲٬۵۵۰ تومان است. مجموع مواد و تزریق بدنه و درب ۱۰٬۴۵۰ تومان می‌شود. با افزودن سهم فرضی رنگ و هزینه‌های جانبی، هزینه تولید هر ست ۱۰٬۹۰۰ تومان است.

برای تعیین نقطه سربه‌سر، قیمت خرید آماده یک ست با مشخصات و شرایط تحویل مشابه را استعلام کنید. اگر خرید آماده را ۵٬۰۰۰ تومان فرض کنیم، با هزینه تولید فعلی، ساخت قالب از محل صرفه‌جویی در هزینه هر ست جبران نمی‌شود. جدول فقط هزینه ساخت دو قالب را به‌عنوان هزینه ثابت لحاظ می‌کند.

اگر سفارش در چند نوبت تولید می‌شود، هزینه نصب و تنظیم مجدد قالب را هم حساب کنید. برای برآورد اجرت دستگاه می‌توانید از مقاله «اجرت خدمات تزریق پلاستیک در سال ۱۴۰۵» استفاده کنید.

برای مقایسه قیمت ساخت قالب و خرید آماده چه اطلاعاتی بفرستید؟